Erdoğan, BM’de yeni düzen önerdi: Vetoya son, daimi üyeliklere son verilmesi gerektiği

Tü̈rkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı yazıda Birleşmiş Milletler sisteminde köklü reform çağrısında bulundu. Erdoğan, Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkının kaldırılmasını, daimi üyeliğin sonlandırılmasını ve karar alma süreçlerinde Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesini önerdi. ()

Erdoğan’a göre Güvenlik Konseyi artık daimi üyeliklere dayalı bir yapıda olmamalı; yerine General Kurul tarafından belirli sürelerle seçilen üyelerin bulunacağı bir Konsey getirilmelidir. Ayrıca, yeni görev süreleri için aday devletlerin BM üyelerinin çoğunluğundan yeniden destek almaları gerektiğini vurguladı. ()

Cumhurbaşkanı, daimi üyelik sayısının artırılmasının temel sorunu çözmeyeceğini, karar alma yetkisinin hâlâ sınırlı sayıda devletin elinde kalacağını belirtti ve Güvenlik Konseyi’nin Genel Kurul’a karşı daha fazla hesap verebilir olması gerektiğini savundu. Erdoğan, bu çerçevede “dünya beşten büyüktür” söylemini tekrarladı; burada kastedilen beş daimi üye ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık olarak anıldı. ()

Mevcut uluslararası düzenin II. Dünya Savaşı sonrası kurulan hiyerarşileri koruduğunu, savaşlar, pandemiler, enerji krizleri, tedarik zinciri bozulmaları ve ekonomik-teknolojik güç dengelerindeki değişimlerin bu sistemin sınırlarını gösterdiğini kaydetti. Erdoğan, uluslararası kurumların yeni ekonomik, güvenlik, diplomatik ve teknolojik merkezlere yeterince hızlı uyum sağlamadığını söyledi. ()

Bölgesel sorunların dışarıdan dayatılan modellerle kalıcı çözüme kavuşamayacağını belirten Erdoğan, sorunların ilgili ülkelerin iradesi, yerel koşullar ve ortak çıkarlar temelinde ele alınmasının daha kalıcı ve istikrarlı sonuçlar doğuracağını ifade etti. Ayrıca, küreselleşmenin beklendiği gibi refahı eşit dağıtmadığına, gelir uçurumlarının derinleştiğine dikkat çekerek gelişmekte olan ülkelerin ekonomik ilerleme ve finansmana erişim haklarının daha güçlü korunmasını talep etti. ()