Türkiye'nin piyasa çöküşü

The Economist dergisinin analizine göre Türkiye’de bazı yatırım fonlarında ve düşük işlem hacimli hisselerde yıllarca süren olağanüstü yükselişlerin ardından bir satış dalgası başladı; fonlar geri ödeme taleplerini karşılamakta zorlandı ve süreç “balonun patlaması” olarak tanımlandı. ()

Dergi, tartışmanın merkezindeki Tera gibi fonların yatırımcı taleplerine ödeme yapamadığını ve bazı yapıların bir yetkilinin ifadesine göre “Ponzi benzeri” diye nitelendirildiğini aktardı. Bu gelişmelerin Borsa İstanbul’da sert düşüşlere yol açtığı ve iki gün içinde piyasadan yaklaşık 30 milyar doların silindiği belirtildi. ()

Analizde, sorunlu fonların değerlerini yükseltmek için likiditesi düşük payları yoğun şekilde alıp fiyatları şişirdiği; yükselen fiyatları teminat göstererek borçlandıkları ve böylece döngünün daha da büyüdüğü anlatıldı. Düzenleyicilerin ağustos sonunda getirdiği yoğunlaşma sınırlamalarının ardından bazı fonların satışa yönelmesinin baskıyı artırdığı da vurgulandı. ()

The Economist ayrıca MSCI’nin haziran ayında Türkiye için uyarıda bulunduğunu; düzenleyiciler harekete geçmezse ülkenin “gelişmekte olan piyasa” statüsünden “sınır piyasa” statüsüne düşürülme riskiyle karşılaşabileceğini yazdı. Yetkililerin bu uyarılara yanıt vermekte yavaş kaldığı kaydedildi. ()

Krizin ardından Sermaye Piyasası Kurulu bazı fonları tasfiye sürecine aldı; tasfiye kapsamındaki fon varlıklarının büyüklüğü ve doğrudan etkilenen çok sayıda yatırımcıya ilişkin veriler aktarıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile diğer yetkililer finansal sistemde “sistemik risk” bulunmadığını belirtti; bazı yabancı yatırımcılar da benzer görüş bildirdi. ()